taraftarium24

totobo

Seyahatleri ile ünlü Evliya Çelebi ve Seyahatnamesi

online radyo dinle

Seyahatleri ile ünlü Evliya Çelebi ve Seyahatnamesi

Seyahatleri ile ünlü Evliya Çelebi ve Seyahatnamesi

Çelebi Ailesi’nin kökenleri Kütahya’ya dayanıyordu ve fetihten sonra İstanbul’a yerleşmişlerdi. Evliya Çelebi’nin dedesi Kara Ahmet Bey’in dedesi Yavuz Özbek, fetih sırasında Fatih Sultan Mehmed’in akıncılarındandı ve fetih ganimeti ile Unkapanı’nda yüz dükkan, bir cami (Yavuz Sinan Camii) ve bir de mesken yaptırmıştı…

Seyahatleri ile devrine ve yüzyıllar sonrasına damga vuran Evliya Çelebi için doğumunun 400. Yılı olan 2001 yılı, Evliya Çelebi Yılı ilan edilmişti. Bugün Evliya Çelebi’nin veladet günü! 409. Yılı, hayatından kesitlerle anıyoruz…

SEYAHATLER BİR HAYAL İLE BAŞLADI

Evliya Çelebi, küçük yaşlarından beri yeni mahaller görmek, yeni kişiler tanımak isteğindeydi. Bir de bir hayal görmüştü ki, artık sarayda kalamazdı. 19 Ağustos 1630’da, 1040 Muharrem ayının Aşure Gecesi’nde hayalinde, İstanbul’da, Yemiş iskelesi civarındaki Ahi Çelebi Camii’nde olduğunu görmüştü. Korkunç bir his hissettiren cemaatin baş tarafında Hz. Muhammed duruyordu. Yanında dört sadık halifesi ve ashapları da vardı. Yanına gidip şefaat dilemeyi o denli çok arzuluyordu ki, bir yandan da yanına gitmeye yüreği yoktu. Ahir tüm gücünü toplayıp geldiğinde ise, “Şefaat ya Resulullah” diyeceğine, “Seyahat ya Resulullah” demişti. Bu düş, onu 70 yaşına dek sürecek ne olursa olsun vazgeçmeyeceği seyahatlerin başlama sebebi oldu. Evliya Çelebi, 1630 – 1681 yılları arasında daima seyahat etti…

BIRINCI SEYAHATİ İSTANBUL’A

Düşü onu öylesine etkilemişti ki, birinci gezisini İstanbul ve etrafında yaptı. Pederi onun uzaklara gitmesini istemiyordu, lakin oğlu da konumunda duracağa benzemiyordu. 1640 yılı başlarında pederinden bilinmeyen 35 gün sürecek seyahati için Bursa’ya gitmek üzere yola koyulmuştu. Oğlunun her zorluğu göğüslediğini gören pederi artık daha çok yoluna taş koymayacaktı. Bundan bu türlü onun için lakin dua etti. Velev periyodunun değerli şeyhlerinden Abdü’l-ahat Nuri Efendi ile birlikte hepsinin tek tek elini öpüp hayır duasını da almasını sağlamıştı.

Artık içi rahat bir formda bir sonraki gezisi için yola koyulabilirdi. Evliya Çelebi, 1640 Temmuz’unda İzmit’e yola çıktı. 50 yılı aşkın seyahat ömründe, o devrin Osmanlı hadleri içinde bulunan çabucak bütün yanları karış karış gezecek, kişisini tanıyacaktı…

SEYAHATNAME

Çok seyahat elbette bir bölgeye varmalıydı, Evliya Çelebi bir iz bırakmalıydı. 17. Yüzyılda yazdığı 10 ciltlik kitabına “Seyahatname” ismini vermişti. Halk etimolojisinin bolca mahal aldığı ürününde, halkın anlayacağı yalın bir lisan kullanmıştı. Gözlemlediği hadiseleri gerçek bir gözden anlatıyor, fakat vakit devir fantastik anlatımlara da mekan veriyordu. Ne kadar konum gördüyse, her noktası, kişilerini, tüm özellikleri ile mümkün olduğunca anlatıyordu. Kültür ve tarih ismine pek çok haber barındıran bu eser, vakitle bilhassa gezi edebiyatı bakımından epeyce bedelli kılınacaktı. Çünkü en eski haberleri barındırıyordu…

Yıllara nazaran gezdiği bölgeleri 10 ciltte toplayan Evliya Çelebi Seyahatname’si yıllara nazaran şu mahalleri içeriyordu:

1630 –    İstanbul ve muhiti

1640 – Anadolu, Kafkaslar, Girit, Azerbaycan

1640 – Suriye, Filistin, Ermenistan, Rumeli

1655 – Şark Anadolu Yeri, Irak, İran

1656 – Rusya, Balkanlar

1663/1664 – Macaristan (Askeri seferler)

1664 – Avusturya, Kırım, (ikinci kez) Kafkaslar

1667-1670 – Yunanistan, (ikinci kez) Kırım, Rumeli

1671 – (Hac için) Hicaz, Mekke, Medine

1672 – Mısır, Sudan

*

Damla Karakuş

Instagram:

1 Beğen

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir