avrupa yakası evden eve nakliyat

Online alışverişte dikkat edilmesi gerekenler

online radyo dinle

Online alışverişte dikkat edilmesi gerekenler

Online alışverişte dikkat edilmesi gerekenler

Salgından korunmak için meskende bulunulan günlerde halkın uzaktan alışveriş tercihini fırsata çevirmek isteyen dolandırıcılar, ekseriyetle düzmece internet siteleri ve çevre medya sahifelerini kullanıyor. Buna karşılık, vatandaşların eser almadan evvel fiyat karşılaştırma sitelerini incelemesi, adres çubuğunda yan alan Inançlı Giriş Katmanı (SSL) sertifikasındaki yeşil bara dikkat etmesi ve kredi kartı ödemelerinde “3D Secure” usulünü kullanan firmaları tercih etmesi ehemmiyet kazanıyor.

“ONLİNE ALIŞVERİŞİN RİSKLERİ DE VAR”

Bilişim Teknolojileri ve Siber Güvenlik Derneği Idare Heyeti Yöneticisi Yavuz Sultan Selim Yüksel, koronavirüs nedeniyle internetten alışverişlerde büyük artış yaşandığını, bu çeşit süreçlere alışkın olmayan kişilerin bile artık sıhhat gerekçesiyle online alışveriş yapmaya başladığını söyledi.

Online alışverişin birtakım riskleri de barındırdığını tabir eden Yüksel, “İnsanların uzaktan alışveriş tercihini fırsata çevirecek dolandırıcılar var. Bunlar umumide düzmece sitelerle vatandaşı kandırmaya çalışıyorlar. Öncelikle bunlara dikkat etmek gerekiyor. Zira şu anda bir salgın ortamı olduğu için beşerler, umumide süratli bir biçimde alışveriş yapıyor. Bu nedenle dikkatli davranmadan süreçler tamamlanabiliyor.” dedi.

Yüksel, dolandırıcılar tarafından kandırılan vatandaşların mağduriyetlerinin giderilmesinin bu tip dehşet devirlerde hengam alabileceğini, kişilerin zarar görmemesi için çok dikkatli olunması gerektiğini bildirdi.

NEYE DİKKAT ETMELİ

E-ticaret sistemini kullanacak vatandaşların kimi noktalara dikkat ederek, alışveriş yapmasının kıymetli olduğuna dikkati çeken Yüksel, şunları kaydetti:

“Online alışverişte Inançlı Giriş Katmanı (SSL) sertifikasına dikkat edilmesi değerlidir. Sitenin adres çubuğunda kilit işaretinin çıkması gerekiyor. Ama saldırganlar geçersiz kredi kartlarıyla SSL sertifikaları alabiliyor. SSL sertifikası inançlı alışveriş için tek başına bir kriter değil. Bu nedenle alışverişler için şu yolları izlemekte yarar var: İnternetten alışveriş yaparken evvel ne alınacağına karar vermek gerekiyor. Akabinde birkaç siteden o eserin fiyatı araştırabilir. Örneğin üç liraya alacağınız bir malı 1 liraya internette alamazsınız. Bu teknik olarak imkansızdır. Fiyatta çok az altı ve üstü olabilir lakin arada çok uçurum olmaması gereklidir. Vatandaşların fiyatı belirlemek için en değerli kurallardan bir tanesi budur. Bir kampanya yahut anormal bir fiyat farklılığı varsa oradan makûs kokular geliyordur. Bunun için eser ve fiyat karşılaştırmalı siteler çok değerli bir işlev görüyor. Bir eserin başka sitelerde kaça satıldığına buradan bakılmalıdır. Vatandaşların en öncelikli dikkat edeceği husus fiyatta tuzağa düşmemektir. Eseri bedelinde satın almaya çalışmak dolandırılma ihtimalini engellemek için çok gerekli.”

“SİTELERDE MERSİS NUMARASI OLMALI”

Yüksel, online alışverişte bir eser hakkındaki kullanıcı tahlillerinin çok değerli ipuçlar verdiğini anlattı.

Bir siteden alışveriş yapan müşterilerin, alınan eserlerle ilgili açıklamaları, görüş ve tekliflerinin çok kıymetli bir kriter olduğunu kaydeden Yüksel, “İnternet ve içtimaî medya aracılığıyla eseri satan firmaların gerçek ve kurumsal bir şirket olup olmadıklarına dikkat etmek de çok değerli. Alışveriş siteleri için muhabere sahifelerinde Ticaret Bakanlığının koyulmasını zarurî tuttuğu kimi malumatlar vardır. Bunlardan biri elektronik posta adresinin beyan edilmesidir. Başkaca Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) numarasını yazıyor olması gerekmektedir. Esasen alışveriş yapılacak firma ciddiyse aslında ‘iletişim’ yahut ‘hakkımızda’ sahifesinde bunların bulunması lazım. Şayet bu malumatlar yoksa vatandaşlar için kuşkulu bir durumdur.” sözlerini kullandı.

“KURUMSAL FİRMALARI TERCİH EDİN”

Yüksel, alışveriş sitelerinde davet merkezi numarasıyla müşteri hizmetleri servisindeki bir vazifelinin vatandaşlarla ilgilenmesinin inançlı alışveriş açısından kriter olduğunu belirtti.

Şahıs sahipli sitelerden daha çok kurumsal firmaların tercih edilmesinin mağduriyetleri azaltabileceğini tabir eden Yüksel, şunları kaydetti:

“Twitter’da bile ‘Kredi kartı aidatları geri ödeniyor” sloganıyla ve e-devlet görseliyle sponsorlu reklamlar çıkıyor. Kişiler buna tıklayıp aidatlarını almak isterken kredi kartı haberlerini çaldırıyorlar. Yani online alışverişin riskleri çok. Dataların site üzerinde şifrelenmesinin akabinde bankayla muhabere kurduğu SSL sertifikasının olduğu kısımda yeşil bir bar çıkmalıdır. Bu bar, alışveriş yaptığınız kurumun sertifikayı almak için memleketler arası bir kuruluş tarafından akredite edilmiş ve denetlenmiş olduğunu gösterir. Bu da çok kolay alınan bir şey olmadığı için olan sitenin daha sağlam olduğu meali çıkabilir. Bunun yanı sıra internette alışveriş yaparken kredi kartı ödeme süreçleri dolandırıcılık açısından kullanılıyor. Kredi kartı ödemeleri için bir şirketin ‘3D Secure’ (Güvenli Alışveriş) tekniğini seçiyor olması gereklidir. İnternette ödeme yaparken iki usul kullanılır. Bunlardan biri sanal pos denilen eski yoldur. Kredi kartı malumatlarının girilmesi sonucu satın alma tuşuna tıklandığında hiçbir onaya gerek olmadan kredi kartından para çekilir. Bu süreçler sırasında kart haberleri site inançlı bir altyapıya sahip değilse çalınabilir, 3D sisteminde ise banka tarafından sizin kayıtlı cep telefonunuza şifre gönderilirr. O şifreyi ilgili sahaya girdikten sonra alışveriş tamamlanır. Şahsi haberlerin güvenliği için muhakkak ‘3D Secure’ metodunun seçiyor olunması gerekir.”

IÇTIMAÎ MEDYADAN ALIŞVERİŞ ÇOK YAYGIN

Yüksel, ünlü markaların sitelerinin kopyalanması ve içtimaî medyada düzmece eser sahifelerinin oluşturulması nedeniyle buradan alışveriş yapan vatandaşların mağdur olduğunu tabir etti.

Bilhassa içtimaî medyadaki sahifeler aracılığıyla eser satın alırken çok dikkat edilmesi gerektiğini tavsiye eden Yüksel, “Instagram üzerinden online alışverişler şu devirde çok yaygın. Büyük markaların eserlerinin orjinal görselleri paylaşılıyor lakin aslında birden fazla taklit eserler ve gerçek firmalar değil. Toplumsal paylaşım sitelerinde marka murakabesi var lakin çok sıkı değil. Örneğin bilinen ‘x marka outlet’ diyor lakin aslında alakası yok. Buradan size 300 liralık bir eser 100 liraya satılabiliyor lakin gelen eser 30 lira pahasında bile olmuyor.” değerlendirmesinde bulundu.

“FİYATIN MAKUL OLDUĞU MEKANLARDAN ALIŞVERİŞ YAPIN”

Yüksel, internetten eser satın aldığı için mağduriyet yaşayan vatandaşların adliyeye giderek şikayette bulunmasını, bunun hengam alacağının dolandırıcılar tarafından çok uygun bilindiğini lisana getirerek, “Örneğin, 30 liralık bir eser için mağdur vatandaşların isimli süreçler için başvurmayacağını bilen dolandırıcılar bu usulle hareket ediyor. Derneğimize bu stil müracaatlar çok geliyor. Bir hanım müşteri çanta almış. Piyasa kıymeti 15 bin lira olan marka bir çantayı internet ya da Instagram’dan yaklaşık 3 bin lira bedelle sipariş vermiş. Ama kargo ile gelen çanta 30 lira pahasında. Sonrasında içtimaî medyadaki cep telefonunu aramasına karşın engelleniyor ve satıcılara ulaşamıyor. Esasen bunların vergi kaydı olmadığı için hukuksal manada yapılacak bir şey olmuyor.” diye konuştu.

Alışveriş sitelerinden gelen kargo poşetinin teslim alınmadan açılamadığı için mağduriyet yaşandığını lisana getiren Yüksel, bilinen markalardan ve fiyatın makul olduğu mahallerden online alışveriş yapılması gerektiğini bildirdi.

Beğen

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir